Ustalenie kontaktów z dzieckiem – kompletny przewodnik dla rodziców
Adwokat Zabrze – Kancelaria Adwokacka Natalia Zakrzewska
Ustalanie kontaktów z dzieckiem to jedna z najczęściej pojawiających się spraw w sądach rodzinnych. Dotyczy zarówno rodziców po rozwodzie, po rozstaniu partnerskim, jak i tych, którzy nigdy nie tworzyli formalnego związku. Choć temat bywa trudny emocjonalnie, warto wiedzieć, jakie prawa przysługują rodzicom i jakie rozwiązania wprowadza polskie prawo rodzinne.
Poniżej przedstawiam szczegółowy, ale napisany prostym językiem przewodnik dotyczący kontaktów z dzieckiem, podziału władzy rodzicielskiej oraz przebiegu postępowań przed sądem.
Wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem
Wniosek o ustalenie kontaktów składa się wtedy, gdy rodzice nie są w stanie dojść do porozumienia co do tego, kiedy i na jakich zasadach drugi rodzic może widywać dziecko.
Może go złożyć zarówno rodzic, z którym dziecko mieszka na co dzień, jak i ten, który chce wykonywać kontakty.
We wniosku należy wskazać:
– proponowany harmonogram kontaktów (dni, godziny),
– sposób ich realizacji (u matki, u ojca, odbiór ze szkoły, weekendy itp.),
– możliwość kontaktów telefonicznych i online,
– uzasadnienie, dlaczego takie kontakty będą najlepsze dla dziecka.
Sąd zawsze bierze pod uwagę dobro dziecka, a nie interes dorosłych. Oznacza to, że harmonogram może zostać zmieniony, jeśli proponowany przez rodzica nie jest odpowiedni z punktu widzenia małoletniego.
Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej
Choć to osobna procedura, często łączy się z tematyką kontaktów. Pozbawienie władzy rodzicielskiej to najbardziej radykalna ingerencja sądu w relacje rodzica z dzieckiem, stosowana wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach.
Może mieć miejsce, gdy:
– rodzic rażąco zaniedbuje obowiązki,
– stosuje przemoc,
– nadużywa alkoholu lub środków odurzających,
– jego zachowanie realnie zagraża dobru dziecka,
– od dłuższego czasu nie interesuje się dzieckiem i nie utrzymuje relacji.
Ważne:
Pozbawienie władzy rodzicielskiej nie zawsze oznacza zakaz kontaktów.
Sąd może pozostawić kontakty, jeśli nie zagrażają dziecku.
Ustalenie kontaktów z dzieckiem
Ustalenie kontaktów ma za zadanie uporządkować sposób, w jaki rodzic będzie utrzymywać relację z dzieckiem. Kontakty obejmują:
– spotkania,
– rozmowy telefoniczne,
– rozmowy wideo,
– korespondencję,
– formy zdalne i bezpośrednie.
Jeżeli relacje między rodzicami są napięte, harmonogram kontaktów pozwala uniknąć niepotrzebnych konfliktów i daje jasność obu stronom.
Wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem
Pojęcie „uregulowanie kontaktów” jest często używane zamiennie z „ustaleniem kontaktów”. W praktyce chodzi o to samo – określenie:
– kiedy rodzic widzi się z dzieckiem,
– jak długo trwają spotkania,
– gdzie się odbywają,
– czy kontakty są pod nadzorem osoby trzeciej,
– czy konieczny jest nadzór kuratora.
Taki wniosek składa się zwykle wówczas, gdy:
– dotychczasowe ustalenia nie działają,
– rodzice nie potrafią współpracować,
– konieczne jest dostosowanie kontaktów do wieku dziecka.
Uregulowanie kontaktów z dzieckiem
Sąd, regulując kontakty, może je:
– pozostawić nieograniczone – jeśli nie ma zagrożeń,
– ograniczyć – np. do spotkań w obecności kuratora,
– zawiesić – w wyjątkowych przypadkach,
– zakazać – jeśli istnieje poważne ryzyko dla dobra dziecka.
W praktyce większość kontaktów ustalana jest w sposób umożliwiający realny udział obojga rodziców w życiu dziecka.
Wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem pozamałżeńskim
Rodzice, którzy nie pozostają w związku małżeńskim, mają takie same prawa do kontaktów jak rodzice po rozwodzie.
We wniosku należy wskazać:
– jaka jest aktualna sytuacja dziecka,
– jakie kontakty były realizowane dotychczas,
– propozycję nowego harmonogramu.
Sąd nie różnicuje rodziców małżeńskich i pozamałżeńskich – liczy się wyłącznie dobro dziecka oraz to, który rodzic faktycznie angażuje się w jego wychowanie.
Jak przebiega sprawa o ustalenie kontaktów z dzieckiem?
1. Złożenie wniosku
Wniosek składany jest do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka.2. Wyznaczenie posiedzenia
Sąd analizuje wniosek i wyznacza termin rozprawy. W sprawach pilnych może również wydać zabezpieczenie kontaktów, zapewniając tymczasowy harmonogram do czasu końcowego wyroku.3. Przesłuchanie stron
Sąd wysłuchuje oboje rodziców. Często kieruje ich również do mediacji.4. Opinia biegłych – gdy jest potrzebna
W sprawach skomplikowanych sąd może zlecić opinię OZSS (Opiniodawczy Zespół Specjalistów Sądowych).5. Wyrok lub postanowienie
Sąd wydaje postanowienie określające zasady kontaktów. Można je później zmienić, jeśli zmieni się sytuacja dziecka lub jednego z rodziców.Podsumowanie
Uregulowanie kontaktów z dzieckiem to często kluczowy element stabilizacji sytuacji po rozstaniu. Dobrze przygotowany wniosek, jasna propozycja harmonogramu oraz zrozumienie zasad postępowania znacznie przyspieszają proces.
Jeśli potrzebujesz indywidualnej analizy swojej sytuacji, wsparcia w przygotowaniu wniosku lub reprezentacji w sądzie, nasza Kancelaria adwokacka pomoże Ci na każdym etapie postępowania.